मध्यपूर्व युद्धको असर: नेपालमा ग्यास संकट र कालोबजारीको वृद्धि

विश्व तनाव र यसको प्रभाव: इरान युद्धदेखि नेपालसम्म ग्यास संकट

पछिल्लो समय मध्यपूर्व क्षेत्र फेरि एकपटक तनावको केन्द्र बनेको छ। अमेरिकाले इरानमाथि हवाई आक्रमण गरेको खबर सार्वजनिक भएसँगै क्षेत्रीय अस्थिरता बढेको छ। यसैबीच, इस्रायलले पनि आफ्नो सुरक्षा जोखिमको कारण देखाउँदै इरानसँगको द्वन्द्वमा सक्रिय भूमिका खेलेको देखिन्छ। यी घटनाहरूले केवल क्षेत्रीय मात्र नभई विश्वव्यापी असर पार्ने संकेत देखाएका छन्।

यो द्वन्द्वको मुख्य कारण शक्ति सन्तुलन, परमाणु कार्यक्रम, र क्षेत्रीय प्रभाव विस्तारसँग सम्बन्धित देखिन्छ। अमेरिका र इस्रायल दुवैले इरानको गतिविधिलाई आफ्नो सुरक्षाको लागि खतरा मान्दै आएका छन्। तर, आलोचकहरूले यो कदमले झन् ठूलो युद्धको जोखिम निम्त्याउन सक्ने बताएका छन्। यदि द्वन्द्व थप चर्कियो भने तेल आपूर्ति र अन्तर्राष्ट्रिय व्यापारमा प्रत्यक्ष असर पर्ने सम्भावना उच्च छ।

यसको प्रभाव नेपालजस्तो साना र आयातमा निर्भर देशमा पनि देखिन थालेको छ। विशेषगरी ग्यास सिलिन्डरको अभाव अहिले गम्भीर समस्या बन्दै गएको छ। नेपालमा प्रयोग हुने एलपी ग्यास पूर्ण रूपमा आयातमा निर्भर भएको कारण, अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा भएको अस्थिरताले सिधै आपूर्तिमा असर पुर्‍याउँछ।

हाल बजारमा ग्यासको कृत्रिम अभाव सिर्जना गरिएको गुनासो व्यापक रूपमा आएको छ। धेरै डिलरहरूले बजारमा सहज आपूर्ति नगरी ग्यास लुकाएर राखेको र कालोबजारी गरिरहेको भेटिएको छ। यस्तो अवस्थाले सर्वसाधारणलाई थप मारमा पारेको छ, जहाँ उनीहरूलाई दैनिक उपभोगको आधारभूत वस्तु प्राप्त गर्न पनि कठिन भइरहेको छ।

सरकारले बजार अनुगमनलाई प्रभावकारी बनाउन नसक्दा समस्या अझ जटिल बनेको छ। केवल अन्तर्राष्ट्रिय परिस्थितिलाई दोष दिएर मात्र समस्या समाधान हुँदैन। आन्तरिक व्यवस्थापन कमजोरी, नियमनको अभाव, र व्यापारीहरूको अनुचित व्यवहार पनि उत्तिकै जिम्मेवार छन्।

यस परिस्थितिमा केही महत्वपूर्ण कदमहरू आवश्यक देखिन्छन्। पहिलो, ग्यास आपूर्ति प्रणालीमा पारदर्शिता ल्याउनु पर्छ। दोस्रो, कालोबजारी नियन्त्रणका लागि कडा कारबाही गरिनु आवश्यक छ। तेस्रो, वैकल्पिक ऊर्जा स्रोतहरूको प्रयोगलाई प्रोत्साहन गर्नुपर्छ, जसले दीर्घकालीन समाधान दिन सक्छ।

अन्ततः, विश्वमा भइरहेको युद्धको प्रभाव नेपालजस्तो देशमा पनि प्रत्यक्ष रूपमा पर्न सक्छ भन्ने तथ्य फेरि एकपटक प्रमाणित भएको छ। यस्ता संकटहरूबाट बच्नका लागि केवल बाह्य अवस्थामाथि निर्भर रहनु पर्याप्त हुँदैन; आन्तरिक प्रणालीलाई मजबुत बनाउनु अपरिहार्य छ।